Nhà nghiên cứu Google DeepMind: AI Không Thể Tạo Ra Bất Cứ Điều Gì Thực Sự Mới

Tom Zahavy, một nhà nghiên cứu tại Google DeepMind, đã công bố một bài báo vào cuối tháng 1 năm 2026 với tiêu đề 'LLMs can't jump' (Các mô hình ngôn ngữ lớn không thể nhảy vọt), trong đó lập luận rằng trí tuệ nhân tạo không thể tạo ra những ý tưởng thực sự mới. Mặc dù AI có thể tạo ra những tổ hợp mới lạ từ ngôn từ, hình ảnh hay mã lập trình, nó vẫn hoạt động trong những khung khổ được định trước như ngôn ngữ, quy tắc của một trò chơi, hay một vấn đề đã được con người xây dựng sẵn. Zahavy phân biệt giữa suy diễn (deduction), quy nạp (induction) và giả định luận (abduction, tức lối suy luận đi tìm cách giải thích hợp lý nhất cho một hiện tượng), và cho rằng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM - Large Language Model) vượt trội ở hai loại đầu tiên nhưng lại thất bại ở giả định luận, quá trình đòi hỏi khả năng hình dung ra những lời giải thích cho các kết quả bất ngờ. Ông lấy ví dụ về việc Einstein phát triển lý thuyết tương đối rộng, chỉ ra rằng Einstein đã phải tiến hành các thí nghiệm tưởng tượng (thought experiments) để xây dựng nên những tiên đề mới, một quá trình mà AI không thể tái tạo. Zahavy cho rằng các hệ thống AI trong tương lai được trang bị 'mô hình thế giới' (world models) có khả năng mô phỏng những môi trường nhất quán có thể sẽ giúp máy móc tự phát minh ra các thí nghiệm của riêng mình, một quan điểm gợi nhớ đến những ý tưởng mà Yann LeCun đã ủng hộ từ lâu.