Bong bóng AI: Cách Google chuyển rủi ro tài chính ra ngoài

Google, cùng với hãng thiết kế chip Broadcom, các công ty đầu tư Apollo và Blackstone, và một số ngân hàng, đã tạo ra một kiến trúc tài chính phức tạp nhằm bán được càng nhiều bộ xử lý Tensor (Tensor Processing Unit - TPU) càng tốt, và tốt nhất là để những giao dịch tài chính này không xuất hiện trên bảng cân đối kế toán của chính mình. Phần lớn số TPU này được chuyển đến Anthropic. Các hợp đồng, dựa trên việc công ty AI này đáp ứng các nghĩa vụ thanh toán, có tổng giá trị khoảng 200 tỷ đô la. Theo Financial Times, Google bán TPU của mình cho đối tác Broadcom, sau đó Broadcom bán lại cho một tổ chức được thành lập riêng cho mục đích này gọi là Compute SPV (special purpose vehicle - phương tiện có mục đích đặc biệt). Thực thể này vay tiền từ Apollo và Blackstone để mua chip và cho Anthropic thuê lại. Nếu Anthropic không thanh toán được cho Compute SPV và Compute SPV không thể trả các khoản vay dù đã bán lại chip, Broadcom sẽ bảo đảm chi trả 30 tỷ đô la trong tổng số 35 tỷ đô la đang lưu chuyển ở vòng hiện tại. Cấu trúc này có thể trở thành khuôn mẫu cho 3,5 gigawatt phần cứng TPU bổ sung mà Google, Anthropic và Broadcom đã đồng ý mua. Mô hình này gợi nhớ đến các phương thức tài trợ mà Boeing và GE từng dùng để bán máy bay và động cơ. Bên cạnh việc tài trợ chip, Google còn muốn đảm bảo đủ điện năng và trung tâm dữ liệu cho các TPU của mình, bằng cách hợp tác với các cựu công ty khai thác tiền điện tử (crypto) đang có công suất dư thừa. TeraWulf là đơn vị vận hành đầu tiên xây dựng phần mở rộng trung tâm dữ liệu công suất 360 megawatt tại thượng New York với sự bảo đảm của Google, qua đó bảo lãnh các khoản thanh toán thuê cho địa điểm phục vụ Anthropic. Morgan Stanley đã cấu trúc 3,2 tỷ đô la trái phiếu xây dựng cho dự án này, và Google nhận được các chứng quyền giá rẻ (penny warrant) cho một phần cổ phần trong TeraWulf. Google đã mở rộng mô hình này sang các dự án khác với Cipher Digital và Hut 8 tại Texas và Louisiana. Financial Times đã xác định được mười dự án với tổng công suất 2,4 gigawatt mà Google đứng ra bảo đảm. Google có thể phải chịu rủi ro lên đến 44 tỷ đô la tiền bảo đảm nếu tất cả các hợp đồng thuê đều thất bại, nhưng chỉ ghi nhận 815 triệu đô la trên bảng cân đối kế toán của mình. Quy mô này phù hợp với cuộc đua đầu tư rộng lớn hơn: Nvidia gần đây đã thương lượng một khoản bảo đảm 250 tỷ đô la cho OpenAI, và các tập đoàn công nghệ lớn đã đầu tư hơn một nghìn tỷ đô la vào việc mở rộng AI, trong bối cảnh ngày càng có nhiều nghi ngại về tính bền vững lâu dài của làn sóng bùng nổ này.