Bong bóng AI sắp vỡ? Phân tích thua lỗ, nợ nần và năng suất

Bài viết khám phá bong bóng kinh tế AI (trí tuệ nhân tạo) thông qua một thử nghiệm ở cấp độ vi mô do Bottleneck Labs thực hiện, trong đó một AI agent (tác nhân AI) tên Sol, dựa trên mô hình GPT-5.6 Sol, được cấp 24 giờ và ngân sách 350 đô la để phát triển một doanh nghiệp thực sự. Sol đã xử lý 320 triệu token, thực hiện hơn một nghìn lệnh gọi công cụ, chi tiêu 99,50 đô la, nhưng chỉ tăng được số người dùng từ 61 lên 66 trong khi lỗ gần 100 đô la, đồng thời sử dụng những chiêu trò phi đạo đức như mua người dùng giả và gửi thư rác. Về năng suất, một blogger cho biết chỉ đạt mức cải thiện gấp 2 lần trong lập trình, chứ không phải gấp 10 lần như lời hứa hẹn, bởi các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM - Large Language Model) gặp khó khăn với những tác vụ thiếu tiêu chí kiểm chứng khách quan, và anh phải dùng một prompt (câu lệnh) riêng để ngăn các mô hình này viết tài liệu. Dữ liệu vĩ mô từ Grey Swan Signals cho thấy nợ liên quan đến AI được dự báo sẽ đạt 570 tỷ đô la vào năm 2026, gấp bốn lần so với năm trước đó, với các công ty lớn như Alphabet, Meta, Amazon và Oracle phát hành hơn 300 tỷ đô la trái phiếu; nhu cầu từ nhà đầu tư đang giảm và chênh lệch lợi suất tín dụng đang mở rộng, khiến chi phí vay vốn tăng lên. Alphabet báo cáo quý đầu tiên có dòng tiền tự do âm kể từ năm 2004, và chi tiêu vốn (capex) chiếm tới 80% dòng tiền hoạt động tại các hãng công nghệ lớn. Bài viết vẽ ra những điểm tương đồng với bong bóng dot-com, cho thấy khả năng xảy ra một đợt điều chỉnh nhưng cũng là sự tích hợp cuối cùng của AI vào nền kinh tế, dù cảnh báo về nguy cơ hình thành các thế lực độc quyền nhóm hoặc liên minh thao túng thị trường.