Nga Bắt Buộc Cài Sẵn Trợ Lý AI Miễn Phí Trên Các Thiết Bị

Bộ Phát triển Kỹ thuật số Nga đã soạn thảo dự thảo nghị quyết chính phủ sửa đổi các quy định về cài đặt sẵn phần mềm trên thiết bị. Theo đó, khi thiết bị được khởi động lần đầu, người dùng phải được đề nghị lựa chọn trợ lý trí tuệ nhân tạo (AI) trong nước hoặc nước ngoài. Dự án đưa ra khái niệm rộng về “trợ lý hệ thống”, được định nghĩa là một chương trình AI cho phép người dùng tương tác với thiết bị, hệ điều hành và các ứng dụng đã cài đặt thông qua giọng nói, văn bản hoặc hình ảnh. Người dùng sẽ có thể chọn từ danh sách các giải pháp của Nga và nước ngoài hiện có, hoặc từ chối cài đặt hoàn toàn. Tất cả các dịch vụ trong danh sách phải được đảm bảo điều kiện hoạt động bình đẳng, bao gồm khả năng tương thích với các giải pháp của nhà sản xuất thiết bị và hệ điều hành, khả năng cập nhật, tùy chỉnh theo người dùng, và hiển thị ngang hàng trên giao diện. Phiên bản được cài đặt sẵn phải miễn phí và vẫn tồn tại sau khi cập nhật hoặc khôi phục cài đặt gốc (factory reset). Văn bản này nhằm mang lại cho người dùng quyền lựa chọn dịch vụ và không bắt buộc sử dụng bất kỳ chương trình, công ty hay nền tảng cụ thể nào. Nó cũng nhằm thiết lập về mặt pháp lý các điều kiện cạnh tranh bình đẳng cho các nhà phát triển Nga và nước ngoài. Hiện tại, Nga đã có một luật yêu cầu cài đặt sẵn các ứng dụng trong nước trên điện thoại thông minh, máy tính cá nhân và các thiết bị điện tử khác được bán tại nước này, có hiệu lực từ đầu năm 2021 và thường xuyên được cập nhật. Đáng chú ý, từ tháng 9 năm 2025, các nhà bán lẻ được yêu cầu cài đặt sẵn ứng dụng nhắn tin Max và kho ứng dụng RuStore, nhưng Apple đã từ chối tuân thủ, dẫn đến việc Cơ quan Chống độc quyền Liên bang (FAS) mở vụ việc điều tra vào tháng 8 năm 2026. Theo một nghiên cứu chung giữa RBC Research Markets và Yandex thực hiện vào tháng 12 năm 2025, 86% người Nga đã sử dụng các dịch vụ AI, trong đó “Alisa AI”, ChatGPT và Midjourney là những mô hình phổ biến nhất. Một cuộc khảo sát của hh.ru vào tháng 1 năm 2026 cho thấy 38% người được hỏi coi AI là một trợ lý tốt, trong khi 3% coi các mạng nơ-ron (neural network) là thành viên chính thức trong nhóm làm việc của họ.